เมื่อพูดถึงการเงินไร้ตัวกลาง (DeFi) หนึ่งในชื่อที่ถูกพูดถึงมากที่สุดคือ Uniswap แพลตฟอร์มที่กลายเป็นจุดเริ่มต้นของการแลกเปลี่ยนเหรียญดิจิทัลโดยไม่ต้องพึ่งพาตัวกลางแบบเดิม ไม่ว่าจะเป็นความเรียบง่ายของการใช้งาน โอกาสสร้างรายได้แบบใหม่ หรือแนวคิดเบื้องหลังระบบการซื้อขาย ล้วนทำให้แพลตฟอร์มนี้กลายเป็นเครื่องมือสำคัญในระบบนิเวศของบล็อกเชน แต่ Uniswap จริง ๆ แล้วคืออะไร? ทำไมถึงมีบทบาทขนาดนี้ในโลก DeFi? แล้วเหรียญ UNI ที่หลายคนพูดถึงนั้นเกี่ยวข้องอย่างไร? ตามอ่านต่อไปพร้อม ๆ กันเลย
Uniswap และเหรียญ UNI ยังคงเคลื่อนไหวอย่างน่าจับตาในโลก DeFi ทั้งด้านเทคโนโลยีและปัจจัยตลาด มาดูข่าวล่าสุดที่ควรรู้ของต้นปี 2026 นี้กัน
เหรียญ UNI พุ่งสูงถึง 16% หลัง Uniswap เปิดโหวตข้อเสนอ “Unification” เตรียมเก็บค่าธรรมเนียมโปรโตคอลเพื่อนำไปเผาเหรียญ ลดอุปทานและเพิ่มมูลค่าให้ผู้ถือเหรียญ พร้อมปรับโครงสร้างการทำงานระหว่าง Labs, Foundation และ Governance ให้สอดคล้องกันมากขึ้น ซึ่งกระแสโหวตได้รับการสนับสนุนเป็นอย่างดี สะท้อนถึงความเชื่อมั่นของตลาดต่อโทเคน UNI ในระบบนิเวศ Uniswap (ref: efinancethai.com)
ในช่วงต้นเดือนมกราคมที่ผ่านมา Uniswap ได้สร้างสถิติค่าธรรมเนียมรายวันสูงสุดตลอดกาลกว่า 1.4 ดอลลาร์ อย่างไรก็ตาม สาเหตุนี้ไม่ได้มาจากการเติบโตของตลาดตามปกติ แต่นักวิเคราะห์มองว่าเป็นผลจากแรงเทขายหลังโทเคน TRU ของ Trubit Protobol ถูกแฮ็กและถูกเทจำนวนมากลงใน Liqiodity Pool ส่งผลให้ Trade Volumn พุ่งในเวลาสั้น ๆ รวมถึงปริมาณการเทรดบน Uniswap ก็สูงตามกว่า 1.3 ล้านดอลลาร์ของค่าธรรมเนียมทั้งหมดด้วย (ref: coinfomania.com)
ผู้ใช้สามารถแลกเปลี่ยนเหรียญ ERC-20 ได้ทันทีผ่าน ระบบ Smart Contract โดยไม่ต้องรอจับคู่คำสั่งซื้อ-ขายในอีกฝั่งของตลาด
ใช้กลไกกำหนดราคาอัตโนมัติแทนระบบ Order Book ทำให้การซื้อขายเป็นไปอย่างต่อเนื่อง โปร่งใส ลดปัญหาสภาพคล่องต่ำ และการปั่นราคา
Uniswap มีการทำงานผ่าน Smart Contract ที่ช่วยลดความเสี่ยงจากจุดศูนย์กลางเดียวที่อาจถูกโจมตี ซึ่งเป็นปัญหาที่พบได้ในแพลตฟอร์มแบบรวมศูนย์
Uniswap เปิดให้ซื้อขาย NFT ผ่าน Marketplace ที่เชื่อมต่อกับระบบ DeFi ได้โดยตรงบนแพลตฟอร์มเดียว
ผู้ใช้งานจะเป็นเจ้าของเหรียญและสินทรัพย์ทั้งหมด โดยไม่มีการฝากเงินไว้กับแพลตฟอร์ม
Uniswap V3 คือเวอร์ชันที่สามของแพลตฟอร์ม ซึ่งเปิดตัวในปี 2021 โดยเป็นการอัปเกรดครั้งสำคัญที่มุ่งเน้นไปที่ประสิทธิภาพในการให้สภาพคล่อง จุดเด่นหลักของเวอร์ชันนี้คือระบบ Concentrated Liquidity หรือการให้สภาพคล่องแบบกำหนดช่วงราคาได้ ซึ่งช่วยให้ผู้ให้สภาพคล่องสามารถเลือกช่วงราคาที่ต้องการให้เหรียญทำงานอยู่ภายในนั้น ทำให้เงินทุนถูกใช้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เมื่อเทียบกับระบบเดิมที่ต้องกระจายสภาพคล่องเท่า ๆ กันในทุกช่วงราคา
อีกหนึ่งนวัตกรรมสำคัญคือการเปลี่ยนจากโทเคน LP แบบทั่วไปมาเป็น NFT ที่แสดงความเป็นเจ้าของสภาพคล่อง ซึ่งสะท้อนตำแหน่งและช่วงราคาที่ผู้ใช้เลือกไว้ในระบบ ทั้งหมดนี้ทำให้ Uniswap V3 กลายเป็นมาตรฐานใหม่ของ DEX ที่ให้ความยืดหยุ่นสูงขึ้น ควบคุมความเสี่ยงได้ดีขึ้น และเพิ่มโอกาสในการทำกำไรให้กับผู้ใช้งานมากขึ้นกว่าเดิม
Uniswap คือแพลตฟอร์มแลกเปลี่ยนเหรียญดิจิทัลแบบกระจายศูนย์ (Decentralized Exchange หรือ DEX) ที่ทำงานบนบล็อกเชน Ethereum โดยมีหัวใจสำคัญอยู่ที่ระบบ Automated Market Maker (AMM) ซึ่งเป็นนวัตกรรมที่เข้ามาแทนระบบซื้อขายแบบดั้งเดิมที่ต้องจับคู่คำสั่งซื้อ-ขายระหว่างผู้ใช้งาน ระบบ AMM ของ Uniswap ทำให้ผู้ใช้สามารถแลกเปลี่ยนเหรียญ ERC-20 ได้ทันทีผ่านสมาร์ตคอนแทรกต์ โดยไม่ต้องรอ "ผู้ขาย" หรือ "ผู้ซื้อ" ในฝั่งตรงข้าม
ระบบนี้ยังเปิดโอกาสให้ผู้ใช้งานทั่วไปสามารถเข้ามาให้สภาพคล่อง (Liquidity Provider) ได้ง่ายขึ้น เพียงฝากเหรียญเข้าไปในคู่ซื้อขายที่ต้องการ แล้วระบบจะนำไปใช้ในการแลกเปลี่ยนแบบอัตโนมัติ ผลตอบแทนจะได้จากค่าธรรมเนียมที่เกิดขึ้นในการเทรดของผู้อื่น นี่จึงเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้การเงินไร้ตัวกลางเกิดขึ้นจริง และทำให้ Uniswap กลายเป็นหนึ่งในแพลตฟอร์มที่ได้รับความนิยมสูงสุดในโลก DeFi
แพลตฟอร์มที่ให้ผู้ใช้สามารถควบคุมสินทรัพย์ตนเองได้เต็มที่ แบบไร้ตัวกลางในการดำเนินธุรกรรมอย่างแท้จริง
เพื่อลดความเสี่ยงจากการถูกแฮ็กหรือการปิดระบบโดยบุคคลที่สาม
Uniswap มีผู้ให้สภาพคล่องจำนวนมาก ทำให้สามารถแลกเปลี่ยนเหรียญได้รวดเร็ว ทั้งเหรียญหลักและโทเคนใหม่ ๆ
แพลตฟอร์ม Uniswap ไม่เพียงแค่รองรับ Ethereum เท่านั้น แต่ยังรวมถึง Arbitrum, Polygon, Optimism และอื่น ๆ ทำให้การใช้งานมีความยืดหยุ่น ค่าธรรมเนียมถูก และตอบโจทย์ผู้ใช้งานทุกระดับ
Uniswap ไม่เคยหยุดยิ่ง จึงมีการพัฒนาเวอร์ชันใหม่อย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ V1, V2, V3 จนถึง V4 ซึ่งแต่ละเวอร์ชันถูกออกแบบมาเพื่อแก้ข้อจำกัดเดิม เพิ่มความเร็ว และความยืดหยุ่นของระบบ
แม้ว่าจะเป็นแพลตฟอร์มกระจายศูนย์ที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีบล็อกเชน แต่การใช้งานจริงนั้นกลับเรียบง่ายกว่าที่หลายคนคิด เพราะไม่จำเป็นต้องมีความรู้ด้านเขียนโค้ดหรือความเข้าใจลึกซึ้งเกี่ยวกับระบบคริปโตฯ ผู้ใช้งานทั่วไปก็สามารถแลกเปลี่ยนเหรียญได้ในไม่กี่ขั้นตอนผ่าน UX/UI ที่ออกแบบมาให้เป็นมิตรต่อผู้ใช้ โดยสิ่งที่ต้องมีเบื้องต้นคือกระเป๋าเงินคริปโตฯ ที่รองรับ เช่น MetaMask, WalletConnect หรือ Coinbase Wallet
สำหรับขั้นตอนการใช้งาน Uniswap แบบเข้าใจง่าย สามารถทำตามได้ดังนี้:
แค่นี้ก็สามารถแลกเปลี่ยนเหรียญผ่าน Uniswap ได้อย่างปลอดภัยและไม่มีตัวกลางเข้ามาเกี่ยวข้อง
เหรียญ UNI คือโทเคนประจำแพลตฟอร์ม Uniswap ที่ทำหน้าที่เป็น Governance Token เปิดโอกาสให้ผู้ถือมีส่วนร่วมในการตัดสินใจทิศทางของโปรโตคอล เช่น การโหวตข้อเสนอ การปรับค่าธรรมเนียม หรือการอัปเกรดระบบต่าง ๆ ซึ่งสะท้อนหลักการบริหารแบบไร้ศูนย์กลาง (Decentralized Governance) อย่างแท้จริง
นอกจากบทบาทด้านการกำกับดูแลแล้ว เหรียญ UNI ยังถูกนำไปใช้ในกิจกรรมต่าง ๆ ภายในระบบ เช่น เป็นแรงจูงใจในการให้สภาพคล่อง หรือร่วมฟาร์มเหรียญบนแพลตฟอร์ม และยังสามารถซื้อขายได้อย่างแพร่หลายในตลาดคริปโตฯ
หลายคนที่เริ่มต้นใช้งาน Uniswap หรือกำลังสนใจในแพลตฟอร์มนี้ มักมีคำถามเกี่ยวกับความเข้ากันได้ ค่าธรรมเนียม และความปลอดภัย ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจใช้งานจริง โดยเฉพาะในโลกของ DeFi ที่ผู้ใช้งานต้องรับผิดชอบการจัดการทรัพย์สินด้วยตัวเองทั้งหมด
ใช้ได้แน่นอน เพราะ Uniswap ไม่ได้จำกัดเฉพาะบน Ethereum อีกต่อไป ปัจจุบันได้ขยายการรองรับไปยังหลายเครือข่าย เช่น Arbitrum, Optimism, Polygon, Base, BNB Chain, Celo, และล่าสุดคือ Avalanche และ Fantom ซึ่งช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถเลือกเครือข่ายที่เหมาะกับตนเองได้ตามต้องการ ทั้งในด้านต้นทุนและความเร็วในการทำธุรกรรม
ใช้โครงสร้างค่าธรรมเนียมแบบคงที่ตามคู่เหรียญ ซึ่งโดยทั่วไปจะอยู่ระหว่าง 0.01% ถึง 1% ขึ้นอยู่กับความผันผวนของสินทรัพย์และระดับความเสี่ยงของคู่เทรด โดยค่าธรรมเนียมเหล่านี้จะถูกแจกจ่ายให้กับผู้ให้สภาพคล่อง (Liquidity Provider) ที่มีส่วนร่วมในคู่เหรียญนั้น ๆ นอกจากนี้ ผู้ใช้ยังต้องจ่ายค่าธรรมเนียม Gas ให้กับเครือข่ายบล็อกเชนที่เลือกใช้งาน ซึ่งในเครือข่าย Layer 2 ค่าธรรมเนียมเหล่านี้จะถูกลงอย่างเห็นได้ชัดเมื่อเทียบกับ Ethereum Mainnet
ถือว่าเป็นหนึ่งในโปรโตคอลที่ปลอดภัยและโปร่งใสมากที่สุดในโลก DeFi ด้วย Smart Contract ที่ผ่านการตรวจสอบและใช้งานจริงมาแล้วนับล้านธุรกรรม โดยไม่มีเหตุการณ์แฮ็กในตัวระบบ อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงในโลกคริปโตไม่ได้หมดไปทั้งหมด ผู้ใช้งานยังคงต้องระวังฟิชชิงเว็บไซต์ปลอม โทเคนหลอกลวง หรือความผิดพลาดจากการใช้งานเอง ดังนั้นความรู้ ความเข้าใจ และความรอบคอบยังคงเป็นเกราะป้องกันที่ดีที่สุด
Uniswap เป็นแพลตฟอร์ม DeFi ที่เติบโตอย่างรวดเร็ว ด้วยระบบ AMM ที่ให้ผู้ใช้แลกเปลี่ยนเหรียญโดยไม่ต้องผ่านตัวกลาง รองรับหลายบล็อกเชน และเปิดโอกาสให้มีส่วนร่วมในการกำกับดูแลผ่านเหรียญ UNI จุดแข็งเหล่านี้ทำให้ เหรียญนี้เป็นมากกว่าแค่แพลตฟอร์มซื้อขาย แต่เป็นหนึ่งในรากฐานของการเงินยุคใหม่ที่โปร่งใสและเปิดกว้าง อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้งานควรศึกษาเรื่องค่าธรรมเนียม การเลือกเครือข่าย และวิธีจัดการความเสี่ยงด้วยตนเองให้เข้าใจชัดเจน เพราะแม้โอกาสจะมีมากในโลก DeFi แต่ความรู้และความรอบคอบก็ยังคงเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการใช้งานอย่างปลอดภัย
คำเตือน
*คริปโทเคอร์เรนซีและโทเคนดิจิทัลมีความเสี่ยงสูง ท่านอาจสูญเสียเงินลงทุนได้ทั้งจำนวน โปรดศึกษาและลงทุนให้เหมาะสมกับระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้
**บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ได้มีวัตถุประสงค์ในการให้คำแนะนำทางการเงินแต่อย่างใด
อ้างอิง