รู้จัก RR: วิธีเช็คความเสี่ยงและกำไรก่อนลงทุน

เมื่อโลกของการลงทุนในหุ้นและคริปไม่ใช่เรื่องง่าย นักลงทุนหลายคนต่างก็เผชิญความเสี่ยงในการเทรดและมักจะถามกับตัวเองซ้ำ ๆ ว่า “ดีลนี้คุ้มเสี่ยงไหม?” เพราะการรู้แค่แนวโน้มตลาดหรือข่าวสารอาจไม่พอ RR คือหนึ่งในกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ลงทุนได้อย่างมีเหตุผลมากขึ้น แล้ว RR ย่อมากจากอะไร? มีความหมายอย่างไรในการลงทุน? บทความนี้จะพาไปเรียนรู้ทั้งวิธีคำนวณ ประเภทของความเสี่ยงและผลตอบแทน รวมถึงการนำไปใช้จริงเพื่อสามารถเลือกดีลที่คุ้มค่าและบริหารความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

RR คืออะไร

RR (Risk Reward Ratio) หรือ อัตราส่วนความเสี่ยงต่อผลตอบแทน คือเครื่องมือที่ช่วยให้นักลงทุนสามารถประเมินว่าในการเทรดแต่ละครั้ง มีโอกาสทำกำไรได้มากน้อยแค่ไหนเมื่อเทียบกับความเสี่ยงที่จะขาดทุน หรืออธิบายง่าย ๆ RR คือตัวชี้วัดว่าในการลงทุนหนึ่งครั้ง นักลงทุนควรจะยอมเสี่ยงเท่าไหร่ (Risk) เพื่อที่จะได้ผลตอบแทนที่คุ้มค่า (Reward)

RR จึงได้รับความนิยมในวงการการเงินและธุรกิจ เพราะช่วยให้นักลงทุน

• ตัดสินใจอย่างเป็นเหตุเป็นผล
• กำหนดจุด Stop Loss ได้อย่างเป็นระบบ
• ประเมินความเสี่ยงได้แม่นยำขึ้น
• ส่งเสริมการสร้างกำไรในระยะยาว

วิธีคำนวณ RR 

สูตรคำนวณ​ RR:

อัตราส่วนความเสี่ยงต่อผลตอบแทน (RR) = (ราคาเข้าซื้อ - ราคาที่ตั้ง Stop-Loss) ÷ (ราคาเป้าหมายที่ต้องการขาย - ราคาเข้าซื้อ)

หรือง่าย ๆ ว่า ผลเสียที่อาจเกิดขึ้น (Risk) ÷ ผลตอบแทนที่อาจได้รับ (Reward)

ความสำคัญของการทำความเข้าใจ RR

การทำความเข้าใจ RR เป็นสิ่งสำคัญสำหรับนักลงทุน เพราะสามารถช่วยประเมินความคุ้มค่าของการลงทุนแต่ละครั้ง อีกทั้งยังทำให้ได้รู้ว่าการเทรดหนึ่งครึ่งมีความเสี่ยงที่จะขาดทุนเท่าไหร่เมื่อเทียบกับผลกำไรที่คาดว่าจะได้รับ นอกจากนี้ RR ยังช่วยลบผลกระทบจากจิตวิทยาของนักลงทุน เช่น ความรับรู้ความเสี่ยง อารมณ์ ความกลัว และอคติทางความคิดที่แตกต่างกัน เช่น Loss Aversion หรือการกลัวขาดทุน อาจทำให้บางคนระมัดระวังเกินไปจนพลาดโอกาสในการสร้างผลตอบแทน หรืออาจลองเสี่ยงเกินเพื่อหวังกำไรสูง

ดังนั้น การเข้าใจ RR จะช่วยให้นักลงทุนวางแผนการเทรดที่ตัดสินใจบนเหตุผลมากกว่าอารมณ์ และส่งผลให้การลงทุนมีความมั่นคงพร้อมสร้างผลตอบแทนที่ยั่งยืนในระยะยาว

ประเภทของความเสี่ยง (Risk) ในการลงทุน

• ความเสี่ยงทางตลาด (Market Risk)

ความเสี่ยงที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของสภาวะตลาดโดยรวม ซึ่งสามารถส่งผลต่อราคาสินทรัพย์ทั้งหมดในตลาด เช่น ภาวะเศรษฐกิจถดถอย เหตุการณ์ทางการเมือง และความผันผวนของตลาด

• ความเสี่ยงจากสภาพคล่อง (Liquidity Risk)

ความเสี่ยงที่นักลงทุนไม่สามารถขายสินทรัพย์เพื่อแปลงเป็นเงินสดได้อย่างรวดเร็ว อาจทำให้พลาดโอกาสทำกำไร หรือขาดทุนจากการขายสินทรัพย์ในราคาต่ำ

• ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย (Interest Rate Risk)

ความเสี่ยงที่มูลค่าการลงทุนจะเปลี่ยนแปลงตามอัตราดอกเบี้ยในตลาดนั้น ๆ จากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยที่ไม่คาดคิด โดยเฉพาะพันธบัตรและสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนดอกเบี้ยคงที่

• ความเสี่ยงเฉพาะบริษัท (Specific Risk)

ความเสี่ยงที่เกิดจากความสามารถของบริษัทในการสร้างรายได้ให้ครอบคลุมค่าใช้จ่ายและทำกำไร เช่น ต้นทุนการผลิต ค่าแรง และค่าเช่า หากบริษัทมีปัญหาในการทำกำไร ผลตอบแทนของนักลงทุนก็อาจลดลงไปด้วย

ประเภทของผลตอบแทน (Return)

• ผลตอบแทนจากกำไรส่วนต่างราคา (Capital Gain)

กำไรที่เกิดจากการซื้อสินทรัพย์ในราคาถูก และขายแพง เช่น ซื้อ Ethereum ที่ 2,000 USD แล้วขายที่ 3,000 USD เท่ากับได้กำไร 1,000 USD

• ผลตอบแทนจากเงินปันผลหรือดอกเบี้ย (Dividend/Interest)

เงินที่ได้จากกำไรที่บริษัทจ่ายให้ผู้ถือหุ้น โดยมักจะจ่ายอย่างสม่ำเสมอและต่อนื่อง

• ผลตอบแทนรวม (Total Return)

ผลรวมทั้งหมดของการลงทุน ไม่ว่าจะเป็น กำไรส่วนต่าง ดอกเบี้ย เงินปันผล และการจ่ายอื่น ๆ ภายในช่วงเวลาหนึ่ง ที่ช่วยให้นักลงทุนเห็นภาพรวมของการเติบโตของสินทรัพย์

ตัวอย่างการนำ RR ไปใช้จริง 

ตัวอย่าง:

สมมติว่าสนใจเทรด Bitcoin (BTC) จากราคาปัจจุบันอยู่ที่ ~83,113 USD โดยตั้ง Stop-Loss อยู่ที่ 80,000 และ ตั้งเป้าขาย (Take-Profit) ที่ 90,000 USD

เริ่มจากหาค่า Risk และ Reward โดย

• Risk = 83,113 - 80,000 = 3,113 USD
• Reward = 90,000 - 83,113 = 6,887 USD

ต่อมากใช้สูตรคำนวณ RR จึงทำให้

RR = Risk ÷ Reward

      = 3,113 ÷ 6,887

      = 0.45

เมื่อนำ 0.45 แปลงเป็นสัดส่วนจะได้ 1:2.21 ซึ่งถือว่าคุ้มค่าเพราะ Reward สูงกว่า Risk ถึง 2.21 เท่า สำหรับนักลงทุนโดยทั่วไปมักมองหา RR อย่างน้อยไม่ควรต่ำกว่า 1:1 และเกณฑ์ที่นิยมใช้เป็นมาตราฐานคือ 1:3 หมายความว่า ทุก 1 หน่วยความเสี่ยง สามารถคาดหวังผลตอบแทนได้ 3 หน่วย

วิธีบริหารความเสี่ยงและผลตอบแทน

• ตั้ง Stop-Loss และ Take-Profit

กำหนดจุดหยุดขาดทุนและจุดกำไรไว้ล่วงหน้า เพื่อลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นและกำหนัดจังหวะออกจากการเทรดอย่างชัดเจน ทำให้เทรดได้เป็นระแบบและตามแผนได้ง่ายขึ้น

• ใช้ค่า RR เพื่อวางแผนก่อนเทรด

คำนวณความเสี่ยงต่อผลตอบแทนทุกครั้ง การเลือกเทรดที่มีค่า RR ดี เช่น 1:2 หรือมากกว่า ช่วยให้โอกาสทำกำไรในระยะยาวสูงขึ้น

• กระจายการลงทุน

ไม่ควรทุ่มเงินไว้ในสินทรัพย์เดียวทั้งหมด ควรแบ่งลงทุนในสินทรัพย์หรือหลายตลาด เพื่อลดความเสี่ยงจากความผันผวนของสินทรัพย์ใดสินทรัพย์หนึ่ง

• วิเคราะห์ความผันผวน

ตลาดที่มีความผันผวนสูง เช่น คริปโตเคอร์เรนซี มักมีการเปลี่ยนแปลงของราคาอย่างรวดเร็ว นักลงทุนควรประเมินความผันผวนอยู่เสมอและปรับค่า RR ให้เหมาะสม

• ทบทวนผลการเทรด

วิเคราะห์ผลการเทรดทั้งที่ได้กำไรและขาดทุน เพื่อลดข้อผิดพลาดเดิม ๆ และพัฒนาการบริการความเสี่ยงให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นในอนาคต

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ RR หรือ Risk and return

• High risk high return คือ

การลงทุนที่มีความเสี่ยงสูง แต่ก็มีโอกาสได้ผลตอบแทนสูง เช่น การเทรดคริปโต หรือหุ้นที่กำลังเติบโต เหมาะกับนักลงทุนที่สามารถยอมรับความเสี่ยงจำนวนมากได้

• Low risk high return คือ

การลงทุนที่มีความเสี่ยงต่ำ แต่สามารถสร้างผลตอบแทนที่คุ้มค่าได้ เช่น การออมหุ้นในระยะยาว เหมาะสำหรับนักลงทุนที่ต้องการความมั่นคงและความเสี่ยงต่ำ แต่ยังต้องการสร้างผลตอบแทนอย่างสม่ำเสมอ

Conclusion 

ไม่จำเป็นต้องชนะทุกการเทรดเพื่อให้มีกำไร แต่การเข้าใจ RR  ไม่ใช่แค่เรื่องตัวเลข แต่เป็นพื้นฐานของการลงทุนอย่างยั่งยืน อีกทั้งการวางแผน RR ให้รอบคอบก่อนเทรด จะช่วยให้การลงทุนมีระบบ มีวินัย และสามารถควบคุมความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

คำเตือน

*คริปโทเคอร์เรนซีและโทเคนดิจิทัลมีความเสี่ยงสูง ท่านอาจสูญเสียเงินลงทุนได้ทั้งจำนวน โปรดศึกษาและลงทุนให้เหมาะสมกับระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้
**บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ได้มีวัตถุประสงค์ในการให้คำแนะนำทางการเงินแต่อย่างใด

อ้างอิง

• investopedia.com
• set.or.th
• bitpanda.com
• capital.com